"Skadi Hunting in the Mountains" H. L. M. 1901 r.
Bogini Skadi
W mitologii nordyckiej, gdzie bogowie i olbrzymy toczą swoje niebiańskie spory, pośród tych nadzwyczajnych postaci wyróżnia się Skadi. Bogini reprezentująca zimę, dzikość gór, polowanie, a także narciarstwo.
Pochodzenie jej imienia, Skadi, owiane jest tajemnicą, a badacze snują różne teorie. Niektórzy widzą związek z zaświatami (od pojęcia "skadus" w j. gockim, świat cienia), inni z czynieniem zła i szkody (w j. niemieckim "shade"). Jedno jest pewne - Skadi to postać nietuzinkowa wśród olbrzymek. Jej niebieska skóra, śnieżnobiałe włosy, wzrost i oczy mieniące się czerwienią lub błękitem nadają jej niezapomniany charakter.
Skadi była symbolem dzikości gór i umiejętności łowieckich. Jej zdolności w polowaniach były legendarne, a opowieści opisują ją przemierzającą lodową krainę Thrymheim na nartach, gotową do pościgu za swoją zdobyczą. To w górach, wśród dzikiej przyrody, Skadi odnajdowała swój spokój i siłę. Wcześni skaldowie obdarzali ją przydomkiem „ondurdis” – „disa narciarka”.
Jej historię poznajemy w chwili, gdy dowiaduje się o śmierci swego ojca, Thjaziego, zadanej z rąk bogów Asów, po tym jak ukradł im złote jabłko młodości. Jak mówią słowa z Eddy młodszej, "Teraz Skadi, córka Olbrzyma Thjaziego, wzięła hełm, kolczugę oraz wojenny oręż i ruszyła do Asgardu, by pomścić swojego ojca." Jej gniew był ogromny i pragnęła, w jej mniemaniu, sprawiedliwości.
Bogowie, obawiając się jej potęgi, próbowali udobruchać Skadi. Zgodzili się spełnić jej dwa żądania. Pierwszym miało być wywołanie uśmiechu na jej twarzy. Podjął się tego Loki. Przywiązał sznurek do swojego przyrodzenia, a drugi jego koniec do brody kozy. I zaczęli się siłować, stękając przy tym z wysiłku. Skadi zaśmiała się w chwili, gdy Loki upadł.
Drugim żądaniem była możliwość wybrania męża spośród niezamężnych bogów. Odyn przystał na to, ale postawił warunek. Wyboru kandydata miała dokonać widząc tylko ich stopy. Bogowie, z odsłoniętymi jedynie nogami, ustawili się w rzędzie, a Skadi zaczęła przyglądać się im dokładnie. Miała nadzieję wybrać przystojnego Baldura. Licząc, że to jego, wskazała parę pięknych stóp, czystszych od innych. Jednak okazało się, że stopy te należą do Njorda, boga morza i lata. Mimo tego nieoczekiwanego wyboru, małżeństwo zostało zawarte, a Skadi trafiła do boskiego panteonu.
Trzecim, dodatkowym darem, w ramach zadośćuczynienia Skadi, Odyn umieścił oczy zmarłego Thjaziego na nieboskłonie jako dwie gwiazdy. Tak by, za każdym razem spoglądając w nocne niebo, Skadi widziała ojca.
"Njord i Skadi w drodze do Noatun" FW. Heine, wg. oryginału W. Engelhard, 1882 r.
Związek Skadi i Njorda, od zaskakującego początku zaczynając, nie należał do szczęśliwych. Para miała odmienne pragnienia. Dużym problemem okazało się miejsce wspólnego zamieszkania. Skadi preferowała Thrymheim, swój górski zamek i zimę, podczas gdy Njord czuł się dobrze w Noatun, domu nad brzegiem morza w czasie lata. Postanowili rozwiązać tą przeszkodę, mieszkając razem przez dziewięć nocy w każdym z tych miejsc. Próba znalezienia kompromisu między nimi okazała się jednak zbyt trudna, ponieważ każde z nich było nieszczęśliwe w domu drugiego. Skadi nienawidziła krzyku mew i morza, a Njorda niepokoiło wycie wilków w górach. Doprowadziło to do ich ostatecznej separacji.
Związek ten symbolizuje skrajną odmienność pór roku, zimy i lata.
W dalszych losach Skadi, wspomina się o jej związku z Odynem. Mieli wspólnie dzieci, w tym syna Saeminga, od którego podobno wywodził się ród jarlów z Hladir.
Źródła:
A. Załuska–Stromberg, „Edda Poetycka”, Wrocław 1986.
Leszek Paweł Słupecki, „Mitologia skandynawska w epoce Wikingów”, wyd. Nomos, 2009